Selepas pembedahan kelopak mata, pantang mana yang ada bukti? Kicap, makanan laut, basuh rambut dan lain-lain

Selepas pembedahan kelopak mata, kebanyakan keluarga menurunkan senarai peraturan. Di rumah Melayu ia dipanggil pantang, perkara yang tidak boleh dibuat atau dimakan semasa pulih. Di rumah Cina pula ada kepercayaan tentang kicap, makanan laut, ayam dan makanan "panas". Sebahagian peraturan ini ada bukti, banyak yang tidak mendatangkan mudarat, dan beberapa lebih penting daripada yang disangka. Saya susun dalam tiga kumpulan: yang disokong bukti, tradisi yang tidak merosakkan, dan perkara yang wajar ditanya kepada pakar bedah. Gambaran pemulihan hari demi hari ada dalam panduan saya tentang enam minggu pertama.

Adakah pantang selepas pembedahan kelopak mata penting?

Ada yang penting, tetapi bukan yang paling kerap dibincangkan. Peraturan yang paling disokong berkaitan pendarahan, bengkak, merokok dan matahari, bukan kicap atau ayam. Senarai larangan yang panjang juga menyembunyikan satu perkara berguna: kebanyakan kerja pemulihan dilakukan oleh luka itu sendiri, dan beberapa tabiat yang betul melindunginya. Saya lebih rela anda pegang empat atau lima peraturan dengan sebab yang baik daripada dua puluh tanpa sebab.

Saya juga mahu menegaskan bahawa tradisi dan pembedahan bukan musuh. Peraturan yang menenangkan keluarga dan tidak merugikan apa-apa tidak akan saya bantah. Garisnya ialah apabila peraturan itu menghalang makan dengan baik, melewatkan ubat yang diperlukan, atau menggantikan panggilan kepada pakar bedah apabila ada sesuatu yang tidak kena.

Peraturan pemulihan mana yang benar-benar ada bukti?

Empat ada sokongan yang munasabah: naikkan kepala beberapa hari, elak senaman berat awal, jangan merokok, dan beritahu pakar bedah setiap ubat dan suplemen yang menjejaskan pendarahan. Yang kelima, perlindungan parut daripada matahari, dibincangkan lebih bawah. Risalah hospital lebih sepakat tentang perkara ini berbanding yang lain.

Kepala dinaikkan. NHS menasihati supaya kepala ditinggikan dengan bantal selama beberapa hari semasa berehat, untuk mengurangkan bengkak. Risalah hospital di Cambridge menerangkan tidur dengan kepala tinggi atas beberapa bantal atas sebab yang sama, dan risalah dari Bath menyuruh guna satu atau dua bantal tambahan sehingga bengkak reda. Ini nasihat daripada risalah dan amalan pakar. Saya tidak jumpa percubaan yang menguji perkara ini, jadi ia tabiat yang munasabah dan belum terbukti.

Senaman. NHS menasihati supaya elak aktiviti berat dan berenang selama beberapa hari, dan Moorfields Private menyebut seminggu. Risalah Singapore National Eye Centre menambah bahawa sukan sentuhan elok dielakkan tiga hingga empat minggu. Puncanya pendarahan: nadi dan tekanan darah yang naik boleh membuat luka baharu merembes atau membengkak. Risalah Cambridge menyatakan kebanyakan senaman ringan boleh disambung dalam beberapa hari.

Merokok. Satu ulasan sistematik terhadap 60 kajian pemerhatian mendapati dalam pembedahan kosmetik, perokok mempunyai kira-kira 2.3 kali ganda kemungkinan jangkitan luka dan kira-kira 2.5 kali ganda kemungkinan luka lambat sembuh. Pembedahan kelopak mata tidak diasingkan, tetapi prinsipnya sama. Leeds Teaching Hospitals menyatakan perokok diketahui mengalami masalah penyembuhan dan meminta pesakit memberitahu pakar bedah. Jika anda merokok, inilah peraturan yang paling saya usahakan untuk dikekalkan.

Ubat dan suplemen. NHS menyatakan pakar bedah perlu tahu jika anda mengambil ubat yang mengurangkan risiko darah beku. Satu ulasan tentang terapi antitrombotik dalam pembedahan plastik mata menyatakan keputusan untuk teruskan atau hentikan ubat itu perlu dibuat bersama doktor yang menetapkannya, kerana menghentikannya juga ada risiko. Ulasan itu turut menyenaraikan suplemen yang ada kesan antitrombotik, termasuk bawang putih, Ginkgo biloba, halia, ginseng, minyak ikan, vitamin E dan selenium. Sesetengah tonik tradisional dan suplemen harian mengandunginya, jadi sebutkan seperti anda menyebut sebiji tablet. Jangan hentikan ubat pencair darah yang dipreskripsikan tanpa nasihat doktor.

Perlindungan matahari. NHS menasihati supaya parut ditutup daripada matahari sekurang-kurangnya setahun dan menggunakan pelindung matahari SPF 30 atau lebih. Pada kelopak mata, itu bermakna cermin mata hitam dan topi dahulu, dan pelindung matahari selepas pakar bedah mengesahkan luka telah tertutup. Sebabnya saya terangkan dalam artikel saya tentang parut kelopak mata.

Adakah tuam sejuk dan tidur berbantal tinggi benar-benar membantu?

Tuam sejuk mungkin membantu keselesaan lebih daripada bengkak. Satu percubaan rawak terhadap 38 orang yang menjalani pembedahan kelopak atas kedua-dua belah meletakkan bungkusan ais pada satu kelopak dan tiada apa pada yang satu lagi. Bengkak, kemerahan dan lebam tidak berbeza antara dua belah pada mana-mana masa. Sakit lebih rendah pada sebelah yang disejukkan keesokan harinya, walaupun skornya rendah pada kedua-duanya. Penulis menyimpulkan bahawa penyejukan rutin boleh ditinggalkan sebagai petua umum.

Ini agak berbeza daripada risalah, yang masih mencadangkan tuam sejuk, contohnya sebungkus kacang beku berbalut tuala di laman NHS, atau bungkusan ais 15 hingga 20 minit sehingga dua kali sehari dalam risalah Bath. Moorfields menambah bahawa kawasan mata perlu dijaga kering beberapa hari. Pendapat saya, tuam sejuk ialah keselesaan yang murah dan baik, tidak mendatangkan mudarat jika mengikut arahan pakar bedah, tetapi tidak perlu rasa bersalah jika terlepas. Percubaan itu hanya mengkaji kelopak atas, jadi ia tidak menyelesaikan soal pembedahan kelopak bawah.

Adakah kicap menggelapkan parut kelopak mata, dan bagaimana dengan makanan laut, ayam dan makanan panas?

Saya tidak jumpa sebarang kajian yang menunjukkan kicap, makanan laut atau ayam mengubah cara parut kelopak mata sembuh. Kepercayaan bahawa kicap menggelapkan parut tersebar luas dalam keluarga Cina dan Melayu, tetapi warna parut dibentuk oleh perkara lain, dan satu ulasan tentang pigmen dalam parut menyebut corak pewarnaan semula tidak dapat diramal. NHS menyatakan parut boleh berwarna merah jambu, merah, perang, atau lebih gelap daripada kulit sekeliling.

Yang ada sokongan ialah matahari. Perlindungan sinaran UV pada tisu parut awal ialah sebahagian daripada garis panduan parut antarabangsa, dan nasihat NHS di atas amat jelas. Jika mahukan satu peraturan untuk melindungi warna, itulah dia. Satu garis panduan tentang parut pada pesakit Asia turut menyatakan kulit Asia cenderung kepada hiperpigmentasi, yang menjadi sebab untuk menjaga matahari dengan serius, bukan sebab untuk mengelak kicap.

Ayam dan makanan laut kes yang berbeza. Seorang pakar diet yang menilai kepercayaan ini untuk SingHealth menyatakan perubatan tradisional Cina menasihati supaya dielakkan kerana disangka menjejaskan penyembuhan luka, bahawa buktinya sedikit, dan kedua-duanya sumber protein yang baik, yang diperlukan badan untuk sembuh. Saya bersetuju. Membuang protein selama dua minggu atas nama tradisi ialah satu-satunya pantang makanan yang akan saya cabar dengan lembut.

Makanan "panas" seperti durian, laici, makanan bergoreng dan pedas tergolong dalam sistem pemikiran yang lain, dan tiada percubaan yang menguji perkara ini terhadap penyembuhan kelopak mata. Jika mengelaknya seminggu membuat anda berasa dijaga, tiada apa yang hilang, asalkan makan secukupnya. Jika sesuatu hidangan mengganggu perut, tinggalkan atas sebab itu.

Bagaimana dengan membasuh rambut, mandi air panas, solekan, skrin, penerbangan dan alkohol?

Untuk perkara ini, jawapan jujurnya ialah saya tidak jumpa percubaan yang baik, dan risalah memberi nasihat yang berbeza. Maka ia soalan untuk pakar bedah anda sendiri, kerana jahitan dan teknik beliau yang sedang anda sembuhkan.

• Rambut dan mandi. Moorfields menyatakan kawasan mata dijaga kering beberapa hari. Cara membasuh rambut dan muka dalam tempoh itu, dan sama ada air panas dibenarkan, ialah arahan pakar bedah anda, dan saya tidak jumpa kajian yang menguji perkara ini.
• Solekan. Cambridge menyatakan solekan kelopak mata dari kira-kira dua minggu; Norfolk and Norwich menyatakan kira-kira empat minggu. Perbezaan itu menunjukkan masanya keputusan pakar bedah, berdasarkan cara luka menutup.
• Skrin dan membaca. Saya tidak jumpa bukti bahawa skrin menjejaskan penyembuhan. Isu praktikalnya ialah mata boleh terasa kering dan berpasir, dan risalah Norfolk and Norwich mencadangkan titis pelincir atau salap untuk itu. Artikel tentang mata kering selepas pembedahan kelopak mata menerangkannya lebih lanjut.
• Penerbangan dan alkohol. Laman NHS tidak menyentuh kedua-duanya, dan saya tidak jumpa kajian untuk pembedahan kelopak mata. Tanya, terutamanya jika akan melancong tidak lama lagi atau sedang mengambil ubat tahan sakit.
• Kanta sentuh dan menggosok mata. NHS menasihati supaya elak kedua-duanya, dan Moorfields menasihati supaya elak kanta sentuh semasa pemulihan.

Apa yang perlu ditanya kepada pakar bedah, dan bila peraturan sebenarnya tanda amaran?

Minta senarai bertulis yang meliputi pembedahan anda sendiri: berapa lama kepala dinaikkan, bila senaman dan solekan dibenarkan, ubat dan suplemen mana diteruskan, dan bila boleh basuh rambut. Kemudian tambah apa sahaja yang keluarga beritahu. Pakar bedah lebih suka mendengar tentang tonik herba sebelum pembedahan daripada selepas lebam muncul.

Bezakan peraturan daripada tanda amaran. Bengkak dan lebam dijangka; NHS menyatakan ia mengambil masa beberapa minggu untuk pudar. Yang bukan biasa ialah sakit teruk, bengkak yang jauh lebih besar pada satu sebelah, penglihatan yang merosot atau pendarahan yang tidak berhenti. Risalah Norfolk and Norwich meminta pesakit yang sakit teruk dan kelopak terlalu bengkak menghubungi unit kecemasan mata, dan menyatakan pendarahan teruk di sekeliling atau di belakang mata, walaupun sangat jarang, boleh menyebabkan kehilangan penglihatan. Jangan tunggu tempoh pantang tamat. Senarai yang lebih luas ada dalam artikel saya tentang komplikasi yang diiktiraf, dan garis masa kelopak atas ada dalam panduan minggu demi minggu.

Dr Catherine Chow mula menjalankan konsultasi di Eagle Eye Centre Malaysia, Petaling Jaya, dari awal 2027. Sehingga itu, ikut arahan pakar bedah yang membedah anda. Untuk gambaran lebih luas sebelum membuat keputusan, lihat bahagian Sebelum anda memutuskan dan artikel utama saya tentang kenapa mata nampak penat.